Dünyadaki finansal krizin Türkiye’ye yansımalarının başında gayrimenkul sektöründe yaşanan durgunluğun
geldiği, kriz nedeniyle hem konut fiyatlarında hem de satışlarında düşüş
yaşandığı bildirildi.
Konuya ilişkin AA muhabirinin sorularını yanıtlayan İzmir Ticaret Odası
(İZTO) Aracılık Hizmetleri Grubu Komite Başkanı ve Meclis Üyesi Aygün Cevizci,
dünyadaki krizin başlama noktasının gayrimenkul için verilen krediler olduğunu
hatırlatarak, "Ancak Türkiye’deki olay bu değil" dedi.
ABD’deki mortgage (tutsat) piyasasının son yıllardaki seyrine
bakıldığında gelinen noktanın öngörülebileceğine işaret eden Cevizci, şunları
kaydetti:
"ABD’nin en güçlü bankalarının, sınırsız sermayeye sahip olduklarını
zanneden bankaların, büyük bir keyifle yüksek faizle kredi satarken böyle bir
riskle karşı karşıya olduklarını çok daha önceden hesap etmeleri gerekirdi. Her
zaman böyle bir bombanın patlaması ihtimali söz konusuydu, nitekim bu oldu. Bunun
Türkiye’ye yansımalarına baktığımızda bunun yüzde 50’sinin reelse, yüzde 50’sinin
psikolojik etmenlerden kaynaklandığını söyleyebiliriz. Yani, Türkiye bu krizden
ABD ve Avrupa kadar etkilenmeyecektir. Ama rüzgardan tabii ki biz de nasibimizi
alacağız."
Sektörün ne zaman toparlanma sürecine gireceğinin sorulması üzerine
Cevizci, "Türkiye’de gayrimenkul sektörü sanıldığı kadar çok uzun sürede değil,
çok daha kısa sürede toparlanacak. Çünkü bu kadar hızlı nüfus artışının olduğu,
göçlerin yaşandığı bir ülkede, normalde gayrimenkul eksikliği yaşanan bir ülkede
bu talebin ilerlemesi engellenemez" karşılığını verdi.
"AİLE BİRLEŞMELERİ YAŞANIYOR"
Aygün Cevizci, krizin somut yansımalarının başında aile birleşmelerinin
geldiğini dile getirerek, "Şu dönemde aile birleşmelerini gözlemliyoruz. Orta ve
alt gelir grubundaki ailelerde özellikle. Mesela çocuklar kiradaysa anne babayla
aynı evde yaşamaya, bu nedenle de kiralıkların sayısı artmaya başladı. İkincil,
üçüncül konutların elden çıkarılması söz konusu. Ama bunlar geçici tabii" diye
konuştu.
"Konutlar elden çıkarılıyor ama alıcı var mı?" şeklindeki soruya
Cevizci şu yanıtı verdi:
"Alıcı hiç yok değil, var. Ama alıcı portföylerine baktığımızda
gerçekten ihtiyaçtan almak isteyenler var. Yatırım amaçlı almak isteyenlerin ise
beklentilerinin çok yüksek olduğunu görüyoruz. Mesela bu krizden önce İzmir,
İstanbul ve Ankara’da yapılan yatırımın geriye dönüş beklentisi ortalama 150-200
ayken, şimdi bu beklenti 100 ay civarına düştü. Fakat bu durum geçici. Dünya bu
krizi 2011-2012 gibi üstünden atmaya başlayacakken, Türkiye 2009’un sonlarına
doğru bundan sıyrılır. Önümüzdeki seçimler geçtikten sonra istikrar rayına daha
oturacaktır."
Cevizci, bütün piyasalarda bir durgunluk yaşandığını ifade ederek,
"Bundan biz de nasibimizi alıyoruz. Çünkü gayrimenkul sektörü piyasalardan en
kolay etkilenen sektördür" dedi.
"2009’DA TOPARLANIRIZ"
Konut fiyatlarında yaşanan düşüşün ne seviyeye ulaştığı yönündeki soruyu
Cevizci, "Fiyatlar gerçek anlamda düştü. Müteahhit mallarında, orta gelir
grubuna hitap eden yerlerde düşüş yüzde 30-40’lara ulaştı. Ama lokasyona
baktığımızda gayrimenkul A sınıfı bir yerdeyse fiyatlar yüzde 10-15 marjlarında
düşüyor. Bu yerlerde zaten üretim çok fazla olmadığı için rakamlar aynı oranda
düşmedi" şeklinde yanıtladı.
Aygün cevizci, konut satışlarında da çok ciddi düşüşlerin olduğunu
vurgulayarak, "Piyasadan aldığımız geri dönüşlere göre yüzde 70’lere varan
düşüşler var. Ama bunun çok uzun süreceğine inanmıyorum. 2009’da toparlanırız" şeklinde konuştu.
)
Kağıt olarak giriyor para olarak çıkıyor
